ਕਾਲਕਾ–ਸ਼ਿਮਲਾ ਰੇਲਵੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਛੋਟੀਆਂ ਰੇਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। 1903 ਵਿੱਚ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਕਾਲਕਾ ਵਿਖੇ ਮੁੱਖ ਲਾਈਨ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹੀ ਗਈ 2 ਫ਼ੁੱਟ 6 ਇੰਚ ਦੀ ਨੈਰੋ-ਗੇਜ ਪਟੜੀ ਤਲਹਟੀ ਤੋਂ ਸ਼ਿਮਲਾ ਤੱਕ ਲਗਭਗ 96 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ 1,400 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਉਚਾਈ ਹਾਸਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਲਾਈਨ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੁਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਪੁਲ ਪਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਬਹੁ-ਮਿਹਰਾਬੀ ਪੱਥਰ ਦੇ ਪੁਲ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮੀ ਸੁਰੰਗ, ਬੜੋਗ ਵਿਖੇ, ਇੱਕ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੰਮੀ ਹੈ। 2008 ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਤੇ ਨੀਲਗਿਰੀ ਰੇਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਰੇਲਾਂ ਵਾਲੇ UNESCO ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਕਾਲਕਾ–ਸ਼ਿਮਲਾ ਟੌਏ ਟ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਦੇਖੀਏ ਤੇ ਕੀ ਕਰੀਏ
ਪੂਰੀ ਲਾਈਨ ’ਤੇ ਸਫ਼ਰ ਕਰੋ
ਕਾਲਕਾ ਤੋਂ ਸ਼ਿਮਲਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਫ਼ਰ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਤੋਂ ਛੇ ਘੰਟੇ ਦਾ ਹੈ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਈ ਗੱਡੀਆਂ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਿਅਨ ਕੁਈਨ, ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਡੀਲਕਸ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਅਤੇ ਕਾਲਕਾ–ਸ਼ਿਮਲਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਰੇਲ ਮੋਟਰ ਕਾਰ ਵੀ। ਸਵੇਰ ਦੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਕਾਲਕਾ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜਾਂ ਸ਼ਿਮਲਾ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸਫ਼ਰ ਕਰੋ
ਸਮਾਂ ਘੱਟ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸ਼ਿਮਲਾ ਤੋਂ ਸਮਰ ਹਿੱਲ ਜਾਂ ਤਾਰਾਦੇਵੀ ਤੱਕ ਜਾ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਓ, ਜਾਂ ਅਜਿਹਾ ਟੌਏ ਟ੍ਰੇਨ ਤੇ ਸਿਟੀ ਟੂਰ ਲਓ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਾਈਡ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਰੇਲ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇ।
ਬੜੋਗ ’ਤੇ ਰੁਕੋ
ਲਗਭਗ ਅੱਧ-ਵਿਚਕਾਰ ਪੈਂਦਾ ਬੜੋਗ ਆਪਣੀ ਲੰਮੀ ਸੁਰੰਗ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਕਰਨਲ ਬੜੋਗ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਗ਼ਲਤ ਸੇਧ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਸੁਰੰਗ ਨੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ। ਗੱਡੀਆਂ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇੱਥੇ ਇੰਨੀ ਦੇਰ ਰੁਕਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਚਾਹ ਪੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
ਕਾਲਕਾ–ਸ਼ਿਮਲਾ ਟੌਏ ਟ੍ਰੇਨ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੀਏ
- ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ: ਕਾਲਕਾ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਗੱਡੀ ਲੈ ਕੇ ਕਾਲਕਾ ਪਹੁੰਚੋ (ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਘੰਟੇ), ਫਿਰ ਉਸੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ’ਤੇ ਨੈਰੋ-ਗੇਜ ਗੱਡੀ ਬਦਲੋ।
- ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ: ਕਾਲਕਾ ਲਗਭਗ 25 ਕਿਮੀ ਦੂਰ ਹੈ — ਟੈਕਸੀ ਰਾਹੀਂ 40 ਮਿੰਟ।
- ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿੱਚ: ਸਟੇਸ਼ਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਸਿਰੇ ’ਤੇ ਹੈ, ਰਿੱਜ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 1.5 ਕਿਮੀ।
ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਸਲਾਹਾਂ
- ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ (IRCTC) ਰਾਹੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬੁੱਕ ਕਰੋ — ਗਰਮੀਆਂ, ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਤੇ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੀਟਾਂ ਭਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਚੜ੍ਹਦਿਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਜ਼ਾਰਿਆਂ ਲਈ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਗੱਡੀ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਬੈਠੋ, ਪਰ ਮੋੜਾਂ ਨਾਲ ਨਜ਼ਾਰੇ ਪਾਸੇ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ — ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਵਧੀਆ ਹਨ।
- ਭਾਰੀ ਮਾਨਸੂਨ ਬਾਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਢਿੱਗਾਂ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਰੁਕ ਜਾਂ ਲੇਟ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੁਲਾਈ ਤੇ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਤਾ ਕਰ ਲਓ।
- ਗੱਡੀ ਹੌਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੀਟਾਂ ਤੰਗ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਿਮਲਾ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਨਜ਼ਾਰਿਆਂ ਭਰਿਆ ਤਜਰਬਾ ਹੈ — ਕਾਲਕਾ ਤੋਂ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਕਿਤੇ ਜਲਦੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹੋ।
ਕਾਲਕਾ–ਸ਼ਿਮਲਾ ਟੌਏ ਟ੍ਰੇਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਟੂਰ ਤੇ ਟਿਕਟਾਂ
ਗਾਈਡ ਅਤੇ ਗੱਡੀ ਦੇ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਨਾਲ ਕਾਲਕਾ–ਸ਼ਿਮਲਾ ਟੌਏ ਟ੍ਰੇਨ ਦੇਖਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖਾ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਤਜਰਬੇ ਹਨ:
ਗਾਈਡਡ ਡੇ ਟੂਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ US$73 ਸ਼ਿਮਲਾ: ਗਾਈਡ ਨਾਲ ਟੌਏ ਟ੍ਰੇਨ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਤੇ ਸਿਟੀ ਟੂਰ
ਸ਼ਿਮਲਾ ਦਾ ਕਲਾਸਿਕ ਦਿਨ ਇੱਕੋ ਪੈਕੇਜ ’ਚ: ਚੀੜ ਦੇ ਜੰਗਲ ਤੇ ਸੁਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਟੌਏ ਟ੍ਰੇਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ, ਫਿਰ ਵਾਇਸਰੀਗਲ ਲੌਜ, ਜਾਖੂ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਈਸਟ ਚਰਚ ਵਾਲਾ ਰਿੱਜ, ਅਤੇ ਅਖ਼ੀਰ ’ਚ ਮਾਲ। ਟਿਕਟਾਂ ਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਗਾਈਡ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧੀਆ ਹਨ।
- ਯੂਨੈਸਕੋ ਸੂਚੀ ਵਾਲੀ ਕਾਲਕਾ–ਸ਼ਿਮਲਾ ਨੈਰੋ-ਗੇਜ ਰੇਲ ਦੀ ਸਵਾਰੀ
- ਵਾਇਸਰੀਗਲ ਲੌਜ, ਜਾਖੂ ਮੰਦਰ ਤੇ ਕ੍ਰਾਈਸਟ ਚਰਚ
- ਗਾਈਡ ਨਾਲ ਮਾਲ ਰੋਡ ਦੀ ਸੈਰ
ਗਾਈਡਡ ਅੱਧੇ ਦਿਨ ਦਾ ਟੂਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ US$61 ਸ਼ਿਮਲਾ: ਟੌਏ ਟ੍ਰੇਨ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਖ਼ਾਸ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਟੂਰ
ਟੌਏ-ਟ੍ਰੇਨ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਦਾ ਛੋਟਾ ਰੂਪ: ਨੈਰੋ-ਗੇਜ ਲਾਈਨ ’ਤੇ ਸਵਾਰੀ, ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਹਿੱਲ ’ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਾਇਸਰੀਗਲ ਲੌਜ, ਰਾਜ ਅਜਾਇਬਘਰ ਦੀਆਂ ਲਘੂ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਲ ਦੀ ਸੈਰ — ਸਭ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ।
- ਹੈਰੀਟੇਜ ਟੌਏ ਟ੍ਰੇਨ ਦੀ ਛੋਟੀ ਸਵਾਰੀ
- ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਟੱਡੀ (ਵਾਇਸਰੀਗਲ ਲੌਜ)
- ਹਿਮਾਚਲ ਰਾਜ ਅਜਾਇਬਘਰ ਤੇ ਮਾਲ ਰੋਡ
ਨਿੱਜੀ ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ US$35 ਵਨ-ਵੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਰ: ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ / ਮਨਾਲੀ / ਸ਼ਿਮਲਾ / ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੇ ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿਚਕਾਰ, ਜਾਂ ਅੱਗੇ ਮਨਾਲੀ ਜਾਂ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਤੱਕ, ਨਿੱਜੀ ਗੱਡੀ ਤੇ ਡਰਾਈਵਰ। ਪਹਾੜੀ ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਖੇਚਲ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜਹਾਜ਼ ਜਾਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਹੋ।
- ਪਹਾੜੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਚਕਾਰ ਦਰ-ਤੋਂ-ਦਰ ਨਿੱਜੀ ਗੱਡੀ
- ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤੈਅ ਕੀਮਤ
- ਪਹਾੜੀ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਡਰਾਈਵਰ
