कालका–शिमला रेल्वे ही जगातील महान छोट्या रेल्वेंपैकी एक आहे. उन्हाळी राजधानीला कालका येथील मुख्य मार्गाशी जोडण्यासाठी 1903 मध्ये सुरू झालेला हा 2 फूट 6 इंचाचा नॅरो-गेज मार्ग पायथ्याच्या टेकड्यांपासून शिमल्यापर्यंत सुमारे 96 किलोमीटर चढतो, आणि वाटेत 1,400 मीटरहून बरीच अधिक उंची गाठतो.
यासाठी हा मार्ग शंभराहून अधिक बोगद्यांतून जातो आणि शेकडो पुलांवरून धावतो — त्यांपैकी अनेक अनेक-कमानी दगडी पूल आहेत. सर्वात लांब बोगदा, बरोग येथील, एक किलोमीटरहून अधिक लांब आहे. 2008 मध्ये दार्जिलिंग आणि निलगिरी रेल्वेसोबत या मार्गाचा युनेस्कोच्या भारताच्या पर्वतीय रेल्वे जागतिक वारसा स्थळात समावेश झाला.
कालका–शिमला टॉय ट्रेन येथे काय पाहावे आणि काय करावे
संपूर्ण मार्गाचा प्रवास करा
कालका ते शिमला संपूर्ण प्रवासाला सुमारे पाच ते सहा तास लागतात. दररोज अनेक गाड्या धावतात — हिमालयन क्वीन, शिवालिक डिलक्स एक्सप्रेस आणि कालका–शिमला एक्सप्रेस, तसेच एक रेल मोटार कार. सकाळच्या गाड्या नवी दिल्लीहून येणाऱ्या कालका शताब्दी शी जोडलेल्या आहेत.
किंवा शिमल्याहून छोटा प्रवास करा
वेळ कमी असल्यास शिमल्याहून समर हिल किंवा तारादेवीपर्यंत जाऊन परत या, किंवा गाइडसोबत छोट्या टप्प्याचा प्रवास समाविष्ट असलेल्या टॉय ट्रेन आणि सिटी टूर मध्ये सहभागी व्हा.
बरोगला थांबा
साधारण अर्ध्या वाटेवरचे बरोग त्याच्या लांब बोगद्यासाठी आणि कर्नल बरोग या अभियंत्याच्या कहाणीसाठी प्रसिद्ध आहे — त्यांचा पहिला बोगदा चुकीच्या रेषेत खोदला गेला आणि त्यांच्याच नावाने स्टेशन ओळखले जाऊ लागले. गाड्या सहसा इथे चहा घेण्याइतका वेळ थांबतात.
कालका–शिमला टॉय ट्रेन ला कसे पोहोचावे
- दिल्लीहून: कालका शताब्दी किंवा दुसऱ्या गाडीने कालकाला जा (सुमारे चार तास), मग त्याच स्टेशनवर नॅरो-गेज गाडी पकडा.
- चंदीगडहून: कालका सुमारे 25 किमी दूर आहे — टॅक्सीने 40 मिनिटे.
- शिमल्यात: स्टेशन शहराच्या पश्चिम टोकाला, रिजपासून सुमारे 1.5 किमीवर आहे.
उपयुक्त टिप्स
- भारतीय रेल्वेच्या (IRCTC) माध्यमातून आधीच बुकिंग करा — उन्हाळ्यात, शनिवार-रविवारी आणि सुट्ट्यांमध्ये जागा संपतात.
- वर जाताना उत्तम दृश्यांसाठी बहुतांश प्रवासात गाडीच्या डाव्या बाजूला बसा; पण वळणांनुसार दृश्ये बाजू बदलतात — दोन्ही बाजू छान आहेत.
- मुसळधार पावसाळ्यात भूस्खलनामुळे सेवा स्थगित होऊ शकते किंवा उशीर होऊ शकतो. जुलै आणि ऑगस्टमध्ये प्रवासापूर्वी नेहमी खात्री करा.
- गाडी सावकाश चालते आणि आसने लहान आहेत. हा शिमल्याला पोहोचण्याचा सर्वात जलद मार्ग नव्हे, तर निसर्गरम्य अनुभव आहे — कालकाहून रस्त्याने बरेच लवकर पोहोचता येते.
कालका–शिमला टॉय ट्रेन साठी सर्वोत्तम टूर आणि तिकिटे
गाइड आणि वाहनाच्या व्यवस्थेसह कालका–शिमला टॉय ट्रेन पाहण्याचा सर्वात सोपा मार्ग म्हणजे हे अनुभव:
गाइडेड डे टूर पासून US$73 शिमला: गाइडसह टॉय ट्रेनची सफर आणि सिटी टूर
शिमल्याचा क्लासिक दिवस एकाच पॅकेजमध्ये: पाइनचे जंगल आणि बोगद्यांतून जाणाऱ्या टॉय ट्रेनचा एक टप्पा, मग व्हाइसरीगल लॉज, जाखूची चढण आणि क्राइस्ट चर्चसह रिज, आणि शेवटी मॉल. तिकिटे आणि ने-आण गाइड सांभाळतो, आणि परीक्षणे सातत्याने चांगली आहेत.
- युनेस्को यादीतील कालका–शिमला नॅरो-गेज रेल्वेची सफर
- व्हाइसरीगल लॉज, जाखू मंदिर आणि क्राइस्ट चर्च
- गाइडसोबत मॉल रोडवर फेरफटका
गाइडेड अर्ध्या दिवसाचा टूर पासून US$61 शिमला: टॉय ट्रेनची सफर आणि शहरातील खास ठिकाणांचा टूर
टॉय-ट्रेन दिवसाची संक्षिप्त आवृत्ती: नॅरो-गेज मार्गावर सफर, ऑब्झर्व्हेटरी हिलवरील भव्य व्हाइसरीगल लॉज, राज्य संग्रहालयातील लघुचित्रे आणि मॉलवर फेरफटका — सगळे सुमारे पाच तासांत.
- हेरिटेज टॉय ट्रेनची छोटी सफर
- इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ अ‍ॅडव्हान्स्ड स्टडी (व्हाइसरीगल लॉज)
- हिमाचल राज्य संग्रहालय आणि मॉल रोड
खासगी ट्रान्सफर पासून US$35 वन-वे ट्रान्सफर: चंदीगड / मनाली / शिमला / धर्मशाळा
चंदीगड आणि शिमला यांच्यात, किंवा पुढे मनाली वा धर्मशाळेपर्यंत, खासगी गाडी आणि चालक. डोंगरी रस्त्यांचा त्रास टाळणे खूप उपयोगाचे आहे, विशेषतः तुम्ही विमानाने किंवा शताब्दीने पोहोचत असाल तर.
- डोंगरी शहरे आणि चंदीगड यांच्यात दारापासून दारापर्यंत खासगी गाडी
- आधीच ठरलेली किंमत
- डोंगरी रस्त्यांवरचे अनुभवी चालक
