रिजच्या पूर्व टोकाला उभे असलेले क्राइस्ट चर्च ही शिमल्याची ओळख बनलेली इमारत आहे आणि उत्तर भारतातील सर्वात जुन्या चर्चपैकी एक. ते 1844 ते 1857 दरम्यान निओ-गॉथिक शैलीत बांधले गेले; त्याच्या फिकट पिवळ्या भिंती आणि चौकोनी घड्याळाचा मनोरा एखाद्या इंग्लिश गावातील चर्चची आठवण करून देण्यासाठी रचले होते — ब्रिटिश ज्या शहराला आपली उन्हाळी राजधानी म्हणत, तिथे घराच्या आठवणीचा हा एक स्पर्श.
आत श्रद्धा, आशा आणि दया यांसारख्या ख्रिस्ती सद्गुणांचे दर्शन घडवणाऱ्या रंगीत काचेच्या खिडक्यांमधून प्रकाश झिरपतो, आणि भिंतींवर ब्रिटिश राजवटीतील अधिकारी, सैनिक आणि कुटुंबांच्या स्मृतीचे पितळी फलक आहेत. हे आजही कार्यरत अँग्लिकन (चर्च ऑफ नॉर्थ इंडिया) चर्च असून रविवारी प्रार्थना होतात.
क्राइस्ट चर्च येथे काय पाहावे आणि काय करावे
रंगीत काचेच्या खिडक्या पाहा
आत जाऊन रंगीत काचेच्या खिडक्या आणि स्मृतिफलक पाहा — ते जणू ब्रिटिशकालीन सिमल्याचा इतिहासच सांगतात. रिजवर गर्दी असतानाही आत शांत आणि थंड असते; छायाचित्रणाचे नियम दारावर लावलेले आहेत.
बर्फात किंवा रात्री फोटो काढा
रिजवर बर्फ आणि त्यात उभे क्राइस्ट चर्च — हीच शिमल्याची अभिजात प्रतिमा. बर्फ नसला तरी संध्याकाळी चर्च रोषणाईने उजळते आणि गडद आकाशासमोर सुंदर दिसते.
पुढे लक्कड बाजार आणि जाखूकडे जा
चर्चच्या बाजूची गल्ली लक्कड बाजार कडे आणि जाखू मंदिर पर्यंत जाणाऱ्या तीव्र चढणीच्या वाटेच्या सुरुवातीकडे जाते; रोपवे स्टेशनही जवळच आहे.

क्राइस्ट चर्च ला कसे पोहोचावे
- ठिकाण: रिजच्या पूर्व टोकाला, स्कँडल पॉइंटपासून पाच मिनिटांच्या पायी अंतरावर.
- कसे जाल: रिज फक्त पादचाऱ्यांसाठी आहे — कार्ट रोडवरून लिफ्टने किंवा पायऱ्यांनी वर या, किंवा रेल्वे स्टेशनवरून मॉलमार्गे चालत या.
- गाइडसोबत: जवळपास प्रत्येक शिमला सिटी टूर आणि हेरिटेज वॉक इथे थांबतो.
उपयुक्त टिप्स
- भेटीच्या वेळा मर्यादित असतात आणि प्रार्थनेनुसार बदलतात — चर्च साधारणपणे दिवसा खुले असते, पण दुपारच्या जेवणाच्या वेळी बंद होऊ शकते; प्रवेशद्वारावर चौकशी करा.
- साधे, सभ्य कपडे घाला आणि आत आवाज हळू ठेवा; हे नियमित उपासनेचे स्थान आहे.
- रिज भरून जाण्यापूर्वी सकाळच्या मंद प्रकाशात चर्च सर्वात सुंदर दिसते.
- नाताळच्या प्रार्थना आणि कॅरोल्सना मोठी गर्दी होते, आणि नाताळला बर्फ पडेलच याची खात्री नसते — बर्फ सहसा हिवाळ्यात नंतर पडतो.
क्राइस्ट चर्च साठी सर्वोत्तम टूर आणि तिकिटे
गाइड आणि वाहनाच्या व्यवस्थेसह क्राइस्ट चर्च पाहण्याचा सर्वात सोपा मार्ग म्हणजे हे अनुभव:
खासगी वॉकिंग टूर पासून US$16 शिमला: गाइडसह खासगी हेरिटेज वॉकिंग टूर
जुन्या शिमल्याच्या हृदयातून खासगी फेरफटका, अशा गाइडसोबत जो इमारतींच्या दर्शनी भागावरची गोष्ट वाचून दाखवतो — टाउन हॉल, गेयटी थिएटर, टपाल कार्यालय आणि चर्च — सोबत स्कँडल पॉइंटमागचा किस्सा आणि काली बाडीवरून दिसणारे दृश्य.
- रिज, स्कँडल पॉइंट आणि मॉल रोड
- ब्रिटिशकालीन स्थापत्य — एकेक इमारत समजावून
- मॉलच्या वरचे काली बाडी मंदिर
गाइडेड वॉकिंग टूर पासून US$14 शिमला हेरिटेज आणि सांस्कृतिक वॉकिंग टूर – गाइडेड
बहुतेक फेरफटके मॉलपुरते मर्यादित राहतात, पण हा त्याखाली उतारावर चढणाऱ्या जुन्या, गजबजलेल्या बाजारांत उतरतो — ते शिमला जिथे स्थानिक लोक खरोखर राहतात — आणि वाटेत गोष्टींवर गोष्टी.
- मॉलखालचे जुने शहर आणि बाजार
- स्थानिक संस्कृती, मंदिरे आणि शिमल्याचे रोजचे जीवन
- विनोदी, गोष्टीवेल्हाळ गाइड
गाइडेड वॉकिंग टूर पासून US$36 प्रति गट शिमल्यात गाइडेड हेरिटेज वॉक टूर
चार तासांचा गाइडेड फेरफटका ज्याची किंमत प्रति व्यक्ती नव्हे तर संपूर्ण गटाची आहे — एकत्र फिरणाऱ्या कुटुंबांसाठी आणि मित्रांसाठी शहरातील चांगल्या सौद्यांपैकी एक.
- शिमल्याच्या वारशातून लांब, अर्ध्या दिवसाचा फेरफटका
- प्रति गट किंमत — कुटुंबांसाठी परवडणारी
- लवचीक गती, छायाचित्रांसाठी वेळ




