જાખૂ મંદિર જાખૂ ટેકરીની ટોચ પર આવેલું છે — આશરે 2,450 મીટરે, શિમલાનું સૌથી ઊંચું સ્થળ. આ મંદિર હનુમાનજીને સમર્પિત છે: સ્થાનિક પરંપરા મુજબ લક્ષ્મણજીને સાજા કરવા સંજીવની બુટ્ટીની શોધમાં હિમાલય ખૂંદતી વખતે તેમણે અહીં વિસામો લીધો હતો, અને મંદિરમાં સચવાયેલું પગલું તેમનું હોવાનું કહેવાય છે.
2010થી ટેકરીની ટોચ પર હનુમાનજીની વિશાળ કેસરી પ્રતિમા શોભે છે — 108 ફૂટ (આશરે 33 મીટર) ઊંચી, જે દેવદારનાં વૃક્ષોથી ઉપર ઊઠે છે અને શહેરના મોટા ભાગમાંથી દેખાય છે. આ મંદિર અહીં વસતાં વાંદરાંઓના ટોળા માટે પણ પ્રખ્યાત છે — દેખાવડાં, નીડર અને તમારા હાથમાંની દરેક ચીજમાં ભારે રસ લેનારાં.
જાખૂ મંદિરમાં શું જોવું અને શું કરવું
દેવદારો વચ્ચેથી ચાલીને ઉપર જાઓ
ક્રાઇસ્ટ ચર્ચ પાસે રિજથી જતો રસ્તો માત્ર આશરે 2 કિમીનો છે, પણ સીધો ચઢાણવાળો છે — સ્થિર ગતિએ 40 મિનિટથી એક કલાક ગણો. ગાઇડેડ જાખૂ હાઇકમાં દંતકથાઓ અને ટૂંકા રસ્તાઓ પણ મળે છે.
અથવા રોપવેમાં સવારી કરો
જાખૂ રોપવે રિજ પાસેના સ્ટેશનથી થોડી જ મિનિટોમાં ટોચની નજીક પહોંચાડે છે — વડીલ પ્રવાસીઓ માટે કે પગ બચાવવા ઇચ્છતા લોકો માટે સારો વિકલ્પ. ભાડું અને સંચાલનનો સમય સ્થાનિક સ્તરે તપાસો; ખરાબ હવામાનમાં તે બંધ થઈ શકે છે.
દૃશ્ય અને પ્રતિમા નિહાળો
ટોચ પરથી શિમલા અને તેની પારના પહાડોનાં દૃશ્યો દેખાય છે. તેની વિશાળતાનો અંદાજ મેળવવા હનુમાન પ્રતિમાના ચરણ પાસે ઊભા રહો — સાંજે રોશનીથી ઝળહળતી આ પ્રતિમા આખી ખીણની પેલે પારથી દેખાય છે.

જાખૂ મંદિર કેવી રીતે પહોંચવું
- પગપાળા: ક્રાઇસ્ટ ચર્ચ પાસે રિજથી શરૂ કરો અને સંકેતો મુજબ ચઢાણવાળા રસ્તે જાઓ (આશરે 2 કિમી).
- રોપવેથી: રિજ પાસેના નીચલા સ્ટેશનથી.
- ટૅક્સીથી: ટૅક્સીઓ ફરીને મંદિરની નીચેના પાર્કિંગ સુધી મોટાભાગનો રસ્તો જઈ શકે છે, ત્યાંથી થોડું ચાલવાનું રહે છે.
કામની ટિપ્સ
- વાંદરાં: ચશ્માં અને સનગ્લાસ, ટોપી અને લટકતી બુટ્ટીઓ ઉતારી દો, ફોન ઝિપવાળા ખિસ્સામાં રાખો અને ખાવાનું ખુલ્લું લઈને ન ચાલો. રસ્તાની શરૂઆતમાં તેમને દૂર રાખવા લાકડીઓ ભાડે મળે છે — તેને હવામાં વીંઝશો નહીં, ફક્ત સાથે રાખો.
- જો કોઈ વાંદરું કંઈ છીનવી જાય તો તેની પાછળ દોડશો નહીં. મંદિરના કર્મચારીઓ અને દુકાનદારો ક્યારેક તેને પાછું મેળવી આપે છે — સામાન્ય રીતે નાસ્તાના બદલામાં.
- મંદિર પહેલાં પગરખાં ઉતારો. પ્રવેશદ્વાર પાસે સ્ટૅન્ડ છે.
- વધુ સ્વચ્છ દૃશ્યો અને ઓછી ભીડ માટે સવારે જાઓ. હનુમાનજીના દિવસો — મંગળવાર અને શનિવારે — વધુ ભીડ હોય છે.
જાખૂ મંદિર માટે શ્રેષ્ઠ ટૂર અને ટિકિટ
ગાઇડ અને વાહનની વ્યવસ્થા સાથે જાખૂ મંદિર જોવાનો સૌથી સરળ રસ્તો આ અનુભવો છે:
ખાનગી ગાઇડેડ હાઇક શરૂઆત US$14 શિમલા: સ્થાનિક ગાઇડ સાથે જાખૂ ટેકરીનું હાઇકિંગ
રિજથી દેવદારો વચ્ચેથી જાખૂના શિખર સુધી પગપાળા ચઢાણ, એવા ગાઇડ સાથે જે ટૂંકા રસ્તા, હનુમાનજીના અહીં આવવાની કથા અને તમારાં સનગ્લાસ વાંદરાઓથી બચાવવાની રીત જાણે છે. ઉત્તમ રિવ્યૂ અને ઓછી કિંમત.
- શિમલાના સૌથી ઊંચા બિંદુ સુધી, આશરે 2,450 મીટરનું સીધું ચઢાણ
- જાખૂ હનુમાન મંદિર અને વિશાળ પ્રતિમા
- ગાઇડ પાસેથી સ્થાનિક દંતકથાઓ — અને વાંદરાઓથી બચવાની રીત
ગાઇડેડ ડે ટૂર શરૂઆત US$73 શિમલા: ગાઇડ સાથે ટૉય ટ્રેનની સફર અને સિટી ટૂર
શિમલાનો ક્લાસિક દિવસ એક જ પૅકેજમાં: પાઇનના જંગલ અને સુરંગોમાંથી પસાર થતી ટૉય ટ્રેનનો એક ભાગ, પછી વાઇસરીગલ લૉજ, જાખૂનું ચઢાણ અને ક્રાઇસ્ટ ચર્ચવાળો રિજ, અને અંતે મૉલ. ટિકિટ અને આવન-જાવન ગાઇડ સંભાળે છે, અને રિવ્યૂ સતત સારા છે.
- યુનેસ્કો સૂચિબદ્ધ કાલકા–શિમલા નૅરો-ગેજ રેલવેની સફર
- વાઇસરીગલ લૉજ, જાખૂ મંદિર અને ક્રાઇસ્ટ ચર્ચ
- ગાઇડ સાથે મૉલ રોડ પર લટાર
ખાનગી ડે ટૂર શરૂઆત US$62 શિમલા: સ્થાનિક ગાઇડ સાથે શિમલાનો શ્રેષ્ઠ અનુભવ
એક લવચીક ખાનગી દિવસ જે જાણીતાં સ્થળોથી આગળ લઈ જાય છે — મૉલ નીચેની ગલીઓ, અંગ્રેજ રાજ અને તેનાથી ઘણા પહેલાંથી અહીં રહેતા પહાડી લોકોના કિસ્સા, અને સ્થાનિક સ્વાદ. અત્યાર સુધીનો દરેક રિવ્યૂ પાંચ સ્ટાર છે.
- શિમલામાં જન્મેલા ગાઇડ અને ગાડી સાથે આખો ખાનગી દિવસ
- રિજ, મૉલ રોડ, ક્રાઇસ્ટ ચર્ચ અને જૂનાં બજારો
- રસ્તામાં લોકકથાઓ, અંગ્રેજકાળના કિસ્સા અને હિમાચલી નાસ્તો



